همزمان با آغاز هفته ملی بدون دخانیات (۴ تا ۱۰ خرداد ۱۴۰۵) با شعار محوری «افشای جذابیتها و تبلیغات دروغین برای نسلی عاری از دخانیات»، کارشناسان حوزه سلامت نسبت به گسترش موج جدیدی از فریبهای تبلیغاتی هشدار دادند. در حالی که شرکتهای تولیدکننده دخانیات با طراحی بستهبندیهای جذاب، طعمهای فریبنده و روایتهای دروغین در شبکههای اجتماعی سعی در عادیسازی مصرف دارند، این هفته فرصتی است تا با کنار زدن پردههای فریب، واقعیتِ تلخِ مرگآورِ این محصولات را برای جامعه، بهویژه نسل جوان، آشکار سازیم.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی بهداشت و درمان صنعت نفت آغاجاری، روایتهای دروغین؛ تلهای برای آینده صنعت دخانیات سالهاست که با هزینههای نجومی و بهکارگیری تیمهای حرفهایِ روانشناسیِ تبلیغات، تلاش میکند تا مصرف محصولات سمی خود را به عنوان نمادی از استقلال، قدرت، رهایی از استرس یا حتی ابزاری برای بهبود سبک زندگی و ارتباطات اجتماعی جلوه دهد. آنها با هدف قرار دادن کنجکاوی نوجوانان و جوانان، محصولات خود را نه به عنوان «ماده سمی»، بلکه به عنوان یک «اکسسوری مدرن» معرفی میکنند. اما حقیقت این است که پشت این تصاویر پرزرقوبرق، یک صنعت مرگبار ایستاده که سود خود را در گروِ به اسارت درآوردن سلامت نسلهای آینده میبیند.
فاجعهای در لایههای پنهان بدن
برخلاف آنچه تبلیغات سعی در القای آن دارند، استفاده از هر نوع محصول دخانی -اعم از سیگار، قلیان، ویپ یا محصولات نوپدید- یک حمله مستقیم و تمامعیار به تمام ارگانهای حیاتی بدن است:
سقوط سلامت تنفسی: استعمال دخانیات با تخریب کیسههای هوایی و ایجاد التهاب مزمن در راههای هوایی، زمینه را برای بیماریهای انسدادی مزمن ریه (COPD) و سرطانهای کشنده ریه فراهم میکند؛ واقعیتی که در هیچ آگهی تبلیغاتی به آن اشاره نمیشود.
قلب در محاصره سموم: مواد شیمیایی موجود در دود دخانیات باعث سفتی و گرفتگی عروق شده و خطر سکتههای قلبی و مغزی را تا چندین برابر افزایش میدهند. این یعنی کاهش ظرفیت زندگی فعال در سالهای اوج توانمندی.
آسیبهای دهان، دندان و زیبایی: علاوه بر سرطانهای حفره دهان و حنجره، بوی بد دهان، پوسیدگی سریع دندانها و خاکستری شدن رنگ آنها، تنها بخشی از هزینههای ظاهری این عادت ویرانگر است.
تغییرات روانی و وابستگی شدید: تبلیغات هرگز به شما نمیگویند که پس از گذشت مدت کوتاهی از مصرف، شما دیگر تصمیمگیرنده نیستید؛ بلکه این نیکوتین است که فرمانِ مغز شما را به دست میگیرد. احساس اضطراب، بیقراری و ناتوانی در تمرکز، قیمتِ پنهانی است که فرد برای هر پکِ سیگار میپردازد.
شکستن طلسمِ «عادیسازی»
شعار امسال، «افشای جذابیتها و تبلیغات دروغین برای نسلی عاری از دخانیات»، یک فراخوان عمومی برای هوشیاری است. جامعه ما با پدیدهای روبهرو است که سعی دارد «اعتیاد» را «مد» جلوه دهد. در این میان، نقش خانوادهها، نظام آموزشی و رسانهها حیاتی است. والدین باید با گفتوگوی آگاهانه، تابوی گفتگو درباره دخانیات را بشکنند و به فرزندان خود بیاموزند که چگونه در برابر فشارهای همسالان و جذابیتهای فریبنده برندهای دخانی مقاومت کنند.
حرکت به سوی آیندهای پاک
هفته ملی بدون دخانیات (۴ تا ۱۰ خرداد) نه فقط یک مناسبت تقویمی، بلکه آغازی برای یک نهضت ملی است. ما برای رسیدن به «نسلی عاری از دخانیات»، نیازمند بازتعریفِ مفاهیمِ «جذابیت» و «استقلال» هستیم. باید به جوانان یادآور شد که واقعیترین شکلِ قدرت، تواناییِ نه گفتن به ترفندهایی است که سلامت و عمر آنها را هدف گرفتهاند. بیایید با آگاهیبخشی و هوشیاری، دستِ سوداگران مرگ را از آیندهی فرزندانمان کوتاه کنیم و به جای دود و خاکستر، فضایی برای تنفس، رشد و نشاط فراهم آوریم.