همزمان با فرارسیدن روز جهانی پوکی استخوان، روابط عمومی بهداشت و درمان صنعت نفت آغاجاری در گفتوگویی اختصاصی با دکتر رضا حسینی، متخصص جراحی استخوان و مفاصل (ارتوپدی)، به بررسی ابعاد این بیماری خاموش و راهکارهای عملی پیشگیری از آن پرداخته است. دکتر حسینی در این مصاحبه تأکید کرد که با چند تغییر ساده اما هدفمند در سبک زندگی، میتوان از آسیبهای جبرانناپذیر این عارضه در سنین بالاتر جلوگیری کرد.
گزارش پایگاه اطلاعرسانی بهداشت و درمان صنعت نفت آغاجاری، مشروح این مصاحبه به مناسبت روز جهانی پوکی استخوان به شرح ذیل است:
▪️آقای دکتر حسینی، با سلام و تشکر از فرصتی که در اختیار ما گذاشتید. به عنوان مقدمه بفرمایید چرا از پوکی استخوان به عنوان «بیماری خاموش» یاد میشود؟
دکتر حسینی: با سلام و درود خدمت همکاران گرامی، مراجعین و خانواده بزرگ صنعت نفت، پوکی استخوان فرآیندی تدریجی و بدون درد است؛ یعنی بیمار تا زمانی که دچار شکستگی در اثر یک ضربه خفیف یا حتی زمینخوردن ساده نشود، متوجه افت شدید تراکم استخوانهای خود نخواهد شد. متأسفانه شایعترین این شکستگیها در نواحی لگن، ستون فقرات و مچ دست رخ میدهد که درمان و بازتوانی آنها به ویژه در دوران سالمندی بسیار دشوار است. بنابراین پیشگیری، ارزانترین و مؤثرترین کلید سلامت استخوان است.
▪️ مراجعین و کارکنان صنعت نفت مدام سؤال میکنند که دقیقاً چه اقداماتی برای پیشگیری از پوکی استخوان باید انجام دهند؟ توصیههای کلیدی شما چیست؟
دکتر حسینی: پیشگیری باید از سن بالای ۳۰ سال و با ساختن بالاترین تراکم استخوانی آغاز شود و در میانسالی با حفظ آن تداوم یابد. راهکارهای اصلی را میتوان در ۶ محور تیتروار و کاربردی خلاصه کرد:
غربالگری بهموقع و سنجش تراکم استخوان
از آنجایی که افراد معمولاً از سنین بالای ۳۰ سال به بعد در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان قرار میگیرند، انجام اسکن سنجش تراکم استخوان بسیار حائز اهمیت است.
انجام غربالگری زودهنگامتر (بعد از سن یائسگی در بانوان و در آقایان واجد شرایط) در صورت وجود سابقه خانوادگی شکستگی، ابتلا به بیماریهای روماتیسمی یا مصرف طولانیمدت داروهای کورتونی.
بهینهسازی سطح ویتامین D (کلید جذب کلسیم)
ویتامین D عنصر اساسی در جذب کلسیم روده و رسوب آن در استخوانهاست.
قرارگیری روزانه ۱۰ الی ۱۵ دقیقه پوست دست و صورت در معرض نور مستقیم خورشید (در ساعات ملایم صبح).
انجام آزمایش دورهای و چک نمودن سطح ویتامین D در خون و مصرف دوزهای مکمل ماهانه یا هفتگی با تجویز پزشک.
تأمین کلسیم کافی از منابع طبیعی و رژیم غذایی
مصرف روزانه لبنیات کمچرب (شیر، ماست و پنیر).
گنجاندن منابع غیرلبنی غنی از کلسیم در رژیم غذایی (کنجد، بادام درختی، کلم بروکلی، سویا و ماهیهای ریز دارای استخوان مانند ساردین).
پرهیز از تکیه صرف به مکملهای دارویی؛ اولویت همواره با تغذیه سالم است.
اصلاح سبک زندگی و دوری از عادات بد
نکشیدن قلیان و سیگار
کم کردن نمک و فستفود
کم کردن نوشابههای گازدار و قهوه
ایمنسازی محیط زندگی سالمندان (پیشگیری از سقوط)
استفاده از کفپوشهای ضدلغزش و نردههای کمکی در حمام و سرویسهای بهداشتی.
برداشتن فرشها و موکتهای لغزنده و جمع کردن کابلهای رهاشده در مسیر راه رفتن.
تأمین روشنایی کافی شبانه در راهروها و اتاقها به منظور جلوگیری از لغزش و سقوط ناگهانی.
ورزشهای منظم و وزن مناسب
پیادهروی یا دویدن آرام.
تمرینات مقاومتی سبک که استخوانها را وادار به تحریک سلولهای استخوانساز میکند.
صعود از پله و حرکات کششی متناسب با سن و توان جسمی.
▪️کلام پایانی شما برای خوانندگان این مصاحبه و همکاران شاغل و بازنشسته چیست؟
دکتر حسینی: درمانگاهها و کلینیکهای تخصصی بهداشت و درمان صنعت نفت آغاجاری با کادر مجرب، همواره آماده ارائه مشاورههای تخصصی، معاینات و تجویز آزمایشهای تشخیصی لازم هستند. از تمامی همکاران و خانوادههای گرامی تقاضا دارم سلامت اسکلتی و عضلانی خود را جدی بگیرند؛ استخوانهای مستحکم، ضامن استقلال حرکتی و کیفیت زندگی ما در سالهای بازنشستگی است. با چند دقیقه تحرک روزانه و رژیم غذایی هدفمند، میتوان با آسودگی خاطر از این بیماری خاموش پیشگیری کرد.